پژوهشى در بارهء زمان و مكان ولادت امام مهدى بررسى دقيق اسناد و گزارش‌هاى مربوط به زمان و مكان ولادت امام مهدى عليه السلام نشان مىدهد كه ايشان در شب يا روز جمعه نيمهء شعبان سال 255 هجرى قمرى مطابق با 12 مرداد 248 هجرى شمسى و 29 جولاى سال 869 ميلادى ، در شهر سامرّا تولّد يافته است . سال ولادت بيشتر منابع كهن و معتبر ، تولّد امام مهدى عليه السلام را در سال 255 ذكر كرده‌اند « 1 » و فضل بن شادان با سند صحيح ، اين تاريخ را گزارش كرده است . « 2 » مصادف بودن نيمهء شعبان 255 با روز جمعه در تقويم‌هاى تطبيقى نيز نظر مشهور را تأييد مىكند . در مقابل رأى مشهور ، برخى از عالمان شيعه بر اساس برخى روايت‌ها نظرى ديگر دارند . شيخ طوسى رحمه الله در كتاب الغيبة پس از نقل گزارش‌هايى كه بر تولّد امام مهدى عليه السلام در سال 255 دلالت دارند ، « 3 » خود بر اين باور است كه روايات صحيح بر تولّد ايشان در سال 256 دلالت مىكنند . « 4 » علّامه شوشترى نيز پس از نقل گزارش‌هاى مختلف ، نظر شيخ طوسى را انتخاب

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 204 ح 325 - 333 ، الإقبال : ج 3 ص 327 ، كنز الفوائد : ج 2 ص 114 ، دلائل الإمامة : ص 501 ح 490 و مجموعة نفيسة ( تاريخ المواليد ) : ص 137 . ( 2 ) . إثبات الهداة : ج 7 ص 139 ش 683 ( به نقل از كتاب إثبات الرجعة ) . ( 3 ) . ر . ك : ص 222 ح 342 و ص 226 ح 343 . ( 4 ) . الغيبة ، طوسى : ص 419 . نيز ، ر . ك : همين دانش‌نامه : ص 288 ح 376 .